«يك كلمه سكوت»٭
(نقدي بر مجموعه شعر «از تمام روشناييها» سروده حميدرضا شكارسري)
وقتي پس از مدتها انتظار و جستوجو در ميان انبوه مجموعههاي شعر ـ از شاعران جوان و غير جوان، اعم از مطرح و غير مطرح ـ كه با گرايشهاي مختلف فرمي و زباني انتشار مييابند و با جلدهاي مزّين در قفسهها يا پشت ويترين كتابفروشيها، توجه علاقهمندان شعر را به خود جلب ميكنند؛ با مجموعهاي مواجه ميشوي كه ارزش حوصله كردن و حداقل يكبار خواندن را دارد، آن وقت نميتواني حتي از كنار اسم آن كتاب بيتفاوت بگذري. «از تمام روشناييها»(1) دومين دفتر شعر حميدرضا شكارسري، از آن مجموعههايي است كه خواننده را به درنگ دعوت ميكند. اين كتاب كه در سال 1382 از سوي انجمن شاعران ايران به چاپ رسيده است، شامل 68 شعر ـ عمدتاً سپيد، چند نيمايي و يك غزل ـ ميباشد. ذهن و قلم شكارسري علاوه بر شعر با نقد نيز آشنايي دارد. وي پيش از اين با مجموعه شعر «باز جمعهاي گذشت» و مجموعه نقد ادبي «از سكوت به حرف» با مخاطبان شعر امروز آشنا شده بود و اينبار گو اينكه اراده كرده است، علاقهمندان شعر را با جستارهاي تازه خود درگير كند.
مدخل اين كتاب مقدمهاي است به قلم شاعر كه در آن تعاريفي شخصي، مبهم و گاه متناقض از شعر ارائه گرديده است. تعاريفي كه گاه شاعر در هنگام سرايش شعرها و تنظيم آنها در مجموعه مذكور به فراموشي سپرده يا از آنها روي گردانيده است. از اين رو نگارنده علاقهمند است كه تأمل را از همان مقدمه آغاز كند:
ادامه حرف دل
زندگي و مرگ
"ناخنكي به زندگي" و "آوا و معنا در شعر نيما" دو كتاب جديد از فاطمه راكعي است كه طي ماههاي آينده به بازار كتاب ارائه خواهد شد. همين دو كتاب بهانه اي شد تا با مدير عامل انجمن شاعران ايران به گفتگو بنشينيم.
"آوا و معنا در شعر نيما" حاوي چه مطالبي است و در چه حوزهاي به شعر نيما ميپردازد؟
اين كتاب كه پايان نامه دكتراي من است، رويكردي هرمنوتيكي است به آثار نمادين نيما يوشيج سعي كردهام در اين اثر رويكردي زبانشناختي و هرمنوتيكي به شعرهاي نمادين نيما داشته باشم. چون اين كار مبتني بر يك سري نگرشهاي هرمنوتيكي است، بخشي از كتاب به اين ديدگاهها ميپردازد. در بخش ديگر برخي از اين ديدگاهها نقد شده و در بخش بعدي به ديدگاههايي كه ميتوانستم از آنها در بررسي شعرهاي سمبليك نيما استفاده كنم، پرداختهام.
و بالاخره بر مبناي اين مباحث, و با استفاده از مدارك و شواهد موجود و آثار شعر و نثر و نامه هاي كه شمايي از زندگي خود نيما و شرايط اجتماعي زمانه اش و نيز عواطف و رويكردها و ديدگاههاي ادبي و فلسفي وي, سعي كردهام برخي از شعرهاي سمبليك او را بررسي كنم.
در ناخنكي به زندگي آيا باز هم چون "مادرانهها" اشعار كلاسيك و نو در كنار هم قرار ميگيرند؟
اشعار موزونم را تعمدا در اين كتاب نياورده ام. در واقع اين كتاب به نوعي ادامه "مادرانهها"ست, منتها با سوژههايي كه بيشتر به مرگ, زندگي و طبيعت ميپردازد.
در"مادرانهها" نگاه اجتماعي شما را غالب ديديم. اين كتاب هم به اين دغدغه پايبند است ؟
شعر اجتماعي هم در اين كتاب هست, ولي هسته اصلي آن را تاملاتي در مسئله مرگ و زندگي تشكيل مي دهد. يعني همان تاملاتي كه شاعر بودنم را از آن دارم.
آيا اصولا به شعرهاي اجتماعي كه پس از انقلاب نيما رواج داده شد، معتقد هستيد؟
بستگي به انگيزههاي دروني و دغدغههاي شخصي شاعر دارد. وقتي شعر- كه نيمي الهام و نيمي تلاش آگاهانه است- ارائه ميشود, بايد ديد شاعر در روزگار خلق آن، از كدام دريچه به هستي نگاه ميكرده. اين طور نيست كه بعد از نيما چون زندگي اجتماعي تحول پيدا ميكند, انتظار داشته باشيم نگاه همه در شعر نگاه اجتماعي باشد. من با اينكه اصولا آدمي با دغدغه هاي اجتماعي هستم, ولي هرگز از مساله مرگ و زندگي غافل نبوده ام. اين دغدغهها قطعا به موازات هم وجود دارد, ولي شايد هيچ دغدغهاي براي من نتواند مساله مرگ را تحت الشعاع قرار دهد. فكر هم نميكنم تا وقتي مرگ علامت سوال باشد، دغدغهاي بزرگ تر از آن داشته باشيم.
زندگي(3)
هوا ابري
هوا دلتنگ
هوا سرد...
خانه روشن
خانه دلچسب
خانه گرم...
و... يك فنجان چاي داغ ...
زندگي را
جرعه
جرعه
جرعه
مي نوشم...
چه اشباع ناپذير است
اين عطـش
آتشناك
انسان
به زندگي...
از"ناخنكي به زندگي"
مهمان ماه
محصولات فرهنگي
معرفي شاعر
کتابخانه صوتي
گفتگوي ادبي
گزارش ادبي
اخبار
اخبار آينده
شب هاي شعر
شعر هفته
عکس
عکس دو
بررسي چند اثر سال ۱۳۸۳
|
| ||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
ادامه حرف دل
بررسی اشعار پرنگ
|
| ||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
ادامه حرف دل

